Toekomstvisie
gewasbescherming 2030

NAAR WEERBARE PLANTEN EN TEELTSYSTEMEN

Eind maart is in een bijeenkomst op het Ministerie van LNV de 'Toekomstvisie gewasbescherming 2030' vastgesteld. Het initiatief is genomen door landbouwminister Carola Schouten, die het document naar de Tweede Kamer stuurt. Zij hecht belang aan het feit dat het een gezamenlijk gedragen visie is van een aantal stakeholders die direct of indirect betrokken zijn bij gewasbescherming. Daaronder ook Nefyto. De basis van deze visie is het realiseren van weerbare planten en teeltsystemen.


Ambitieus plan, gezamenlijk gedragen

De volledige titel is 'Toekomstvisie gewasbescherming 2030, naar weerbare planten en teeltsystemen'. Het is een ambitieuze visie, want het doel is dat Nederland in 2030 toonaangevend in de wereld is op het gebied van duurzame gewasbescherming. Tegelijk moet een blijvend economisch perspectief voor de land- en tuinbouw worden gerealiseerd. De visie is mede ingegeven door het feit dat een wetenschappelijke benadering als basis voor het voldoen aan de wettelijke norm niet voldoende lijkt om de zorgen bij burgers over gewasbescherming weg te nemen. Hiervoor is een aanvullende inspanning nodig.

De Toekomstvisie heeft drie strategische doelen:

(1) plant- en teeltsystemen zijn weerbaar,

(2) natuur en land- en tuinbouw zijn met elkaar verbonden,

(3) nagenoeg geen emissie en nagenoeg zonder residuen.

De Toekomstvisie is opgesteld en vastgesteld door het Bestuurlijk Platform Duurzame Gewasbescherming. Dit bestaat uit vertegenwoordigers van overheid en stakeholders, waaronder Nefyto. Op 26 maart 2019 is de visie in Den Haag vastgesteld. De komende maanden wordt gewerkt aan een uitvoeringsprogramma.

Weerbare planten en teeltsystemen

De Toekomstvisie stelt als doel dat in 2030 gewasbescherming gebaseerd is op weerbaarheid. Dat houdt in dat gewassen tegen een stootje kunnen en dat teeltsystemen grotendeels zelfregulerend zijn. Als dat lukt, kan het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen tot een minimum worden beperkt. In feite is dit een verdere versterking van geïntegreerde gewasbescherming (Integrated Pest Management, IPM), dat nu al de standaard is in de Nederlandse land- en tuinbouw.

Dit robuuste systeem heeft meerdere pijlers, waaronder weerbare rassen (veredeling), weerbare planten (met hoge intrinsieke weerstand, gesteund door helpers in en rond de plant), weerbare teeltsystemen (bodem, vocht en microklimaat), precisielandbouw, en het versterken van natuurlijke eigenschappen en processen.

Carola Schouten, minister van LNV

Verbinden van natuur en landbouw

De Toekomstvisie sluit aan bij landbouwvisie van minister Schouten, getiteld 'Landbouw, Natuur en Voedsel: Waardevol en Verbonden'. Een belangrijke pijler van deze visie is het verbinden van natuur en land- en tuinbouw, als onderdeel van de beoogde kringlooplandbouw. Dat betekent dat de natuur op land- en tuinbouwgronden rijker en veelzijdiger moet worden, waarmee de biodiversiteit gesteund wordt. Functionele agrobiodiversiteit (zoals de aanleg van bufferzones) is hier onderdeel van. De biodiversiteit in en rond een perceel kan een schuilplaats bieden aan natuurlijke vijanden van ziekten en plagen, en ondersteunt de inzet van biostimulanten.


Nagenoeg geen emissies en residuen

Het voorkomen van emissies wordt mogelijk gemaakt door onder meer de inzet van innovatieve emissiebeperkende technieken, precisielandbouw en uitgekiende formuleringen. Voor dit strategische doel is het uitvoeringsprogramma voor de open teelten al klaar. Hierin is onder leiding van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat parallel aan de totstandkoming van de Toekomstvisie gewerkt. Ook dit uitvoeringsprogramma is op 26 maart vastgesteld.

Wat betreft voedselveiligheid stelt de Toekomstvisie dat het huidige hoge beschermingsniveau gehandhaafd moet blijven. De landbouwkundige doelstellingen van de Toekomstvisie zouden de kans op aanwezigheid van residuen op producten verkleinen


Stientje van Veldhoven, staatssecretaris van

Infrastructuur en Waterstaat

Maritza van Assen, directeur Nefyto

MARITZA VAN ASSEN, NEFYTO:

'We onderschrijven duurzaamheidsambitie, maar 2030 is al snel'

Nefyto is één van de medeopstellers van de Toekomstvisie. Maritza van Assen, directeur van Nefyto, geeft aan dat het voor Nefyto een logische stap was om mee te doen. "De gewasbeschermingsbedrijven onderschrijven de duurzaamheidsambitie en investeren in de gewasbescherming van de toekomst. Bij de uitvoering van de Toekomstvisie willen we graag onze kennis en expertise inzetten en samen met andere stakeholders werken aan duurzame gewasbescherming in Nederland."

Het is wel een zeer ambitieuze visie: "Het is bijna te schetsen als een droombeeld. Ik vind de haalbaarheid moeilijk in te schatten. Alle betrokkenen beseffen dat er een aantal belangrijke opgaven geldt, waarmee het realiseren van de ambities valt of staat."

Maritza van Assen illustreert met enkele voorbeelden. Gaan de nieuwe veredelingstechnieken wel of geen doorgang vinden? Wordt het Europese toelatingssysteem echt beter? Kunnen we het bedrijfseconomisch perspectief voor de teler handhaven?

"We maken ons zorgen over het verdwijnen van oplossingen voor de teler terwijl er nog geen nieuwe oplossingen zijn. Nefyto hoopt door middel van het steunen van deze Toekomstvisie ook meer aandacht te krijgen voor precisietoepassingen van gewasbeschermingsmiddelen, zodat de actieve stoffen behouden kunnen blijven", aldus Maritza van Assen.


Opgaven om doelen te realiseren

De betrokken partijen erkennen dat er een aantal opgaven geldt om de strategische doelstellingen van de visie te kunnen realiseren. Dat betreft onder meer:

• Een blijvend economisch perspectief voor de land- en tuinbouw, met voldoende financiële ruimte voor ondernemers om te investeren in duurzaamheid en verbinding met de natuur. Dat betekent een eerlijke marktprijs voor duurzaam geteelde producten en gelijke spelregels binnen de EU.

• De beschikbaarheid van voldoende adequate maatregelen en gewasbeschermingsmiddelen om ziekten, plagen en onkruiden in het transitieproces te blijven beheersen.

• Verbeteren van het toelatingssysteem in Europa om investeringen in de markttoegang van innovatieve gewasbeschermingsmiddelen te stimuleren.

• Passende wet- en regelgeving en/of experimenteerruimte om nieuwe veredelingstechnieken (bijvoorbeeld CRISPR/Cas) te kunnen toepassen.

• Consequente en risicogebaseerde handhaving die nakomen van afspraken beloont en niet-nakomen ontmoedigt.

Nederland in 2030 toonaangevend in duurzame gewasbescherming